Król się żeni! "Rolka sztokholmska" – skarb Zamku Królewskiego w Warszawie

 
       
  • Królewska chorągiew husarska, na czele dobosz i sześciu trębaczy
  • Zagraniczni dostojnicy
  • Zygmunt III Waza w otoczeniu lokajów, paziów i halabardników
  • Konie w zaprzęgu, lokaje i halabardnicy
  • Karoca królewskiej narzeczonej – Konstancji Austriaczki.jpg
  • Czarna karoca wioząca damy dworu Konstancji
  •  


Król się żeni! "Rolka sztokholmska" – skarb Zamku Królewskiego w Warszawie

5 lutego10 marca 2019 r.

Biblioteka Królewska

Jedyne takie dzieło sztuki w Polsce i jedno z niewielu tego rodzaju w Europie – ponad 15-metrowa Rolka sztokholmska należy do pereł zamkowej kolekcji. Unikatowy fryz anonimowego artysty ukazuje uroczysty wjazd do Krakowa orszaku ślubnego króla Zygmunta III i arcyksiężniczki Konstancji Austriaczki  4 grudnia 1605 r. Wystawa prezentująca bezcenny dokument XVII-wiecznej kultury polskiej zainauguruje obchody Roku Wazowskiego 2019. Wyjątkowy jubileusz upamiętnia 400. rocznicę ukończenia zleconej przez monarchę przebudowy Zamku, który zyskał dzięki niej obecny kształt pięcioboku.

Do Zamku Królewskiego w Warszawie dzieło trafiło w 1974 r. jako dar ówczesnego premiera Szwecji Olofa Palmego. Wcześniej znajdowało się w zbiorach muzealnych w Sztokholmie, gdzie prawdopodobnie pojawiło się jako zdobycz wojenna po potopie szwedzkim.

Rysunek, wykonany w technice akwareli i gwaszu z użyciem złotej farby, przedstawia blisko 600 uczestników pochodu. Precyzja malarska umożliwia rozpoznanie nie tylko poszczególnych grup, lecz także konkretnych osobistości biorących udział w  ceremonii. Głównymi bohaterami tej barwnej galerii postaci są podążający na kasztanowym koniu król Zygmunt III oraz jadąca w czarno-złotym paradnym powozie królewska narzeczona, Konstancja Austriaczka. Wśród przedstawionych na Rolce postaci dostrzec można również: 10-letniego wówczas królewicza polskiego Władysława, matkę i siostrę arcyksiężnej Konstancji, arcyksięcia Maksymiliana Ernsta, nuncjusza papieskiego Klaudiusza Rangoniego, chorążego wielkiego koronnego Sebastiana Sobieskiego czy wojewodę poznańskiego Hieronima Gostomskiego. Szczególnie intrygująca jest postać tzw. kobiety z brodą, czyli Heleny Antonii z Liège – dwórki Habsburżanek, która przybyła z nimi z Grazu do Krakowa.

Jako pełna detali, misterna pamiątka spektakularnej królewskiej uroczystości Rolka sztokholmska odsłania sekrety ceremoniału dworskiego sprzed czterech wieków.  Obszerny rysunek stanowi rewię XVII-wiecznej mody, zarówno zachodniej, jak i tej rodzimej. Kolorami mienią się brokaty, adamaszki, aksamitne żupany, białe kryzy, wyszywane srebrem pludry, karmazynowe liberie, zdobione piórami kapelusze i turbany. Uwagę zwraca również wspaniała prezentacja husarii − symbolu ówczesnego oręża polskiego. Skrzydlatych jeźdźców zdobią barwne pęki piór, a ich plecy okrywają lamparcie skóry. W rękach dzierżą tarcze, szable, nadziaki i buzdygany. Nad oddziałami łopoczą proporce, a dobosze bębnią w kotły. Rzędy końskie połyskują złotem i drogocennymi kamieniami. W orszaku z gracją paradują rumaki wszelkiej maści – białe, siwe, gniade, kare, kasztanowate.

Rolka sztokholmska trafiła do Polski w złym stanie zachowania, dlatego pod koniec lat 80. XX w. rozdzielono ją na 39 arkuszy, z których pierwotnie była sklejona, zachowując przy tym możliwość ponownego zestawienia elementów malowidła na potrzeby ekspozycyjne.  Ze względu na szkodliwe działanie czynników zewnętrznych dzieło jest prezentowane okazjonalnie – publiczność zamkowa mogła je ostatnio podziwiać w 2002 r.

Rocznicową  ekspozycję wzbogaci m.in. prezentacja XVII-wiecznej kolczugi − nowego nabytku w zamkowej kolekcji. Identyczne uzbrojenie, będące podstawowym  elementem ochronnym formacji jezdnych ówczesnej Rzeczypospolitej, rozpoznać można w pełnym szczegółów uniwersum Rolki. Na wystawie zobaczymy także wypożyczone z Muzeum Wojska Polskiego rapiery, halabardy, muszkiety oraz szyszak husarski.

Wystawę uświetni ścieżka dźwiękowa przygotowana przez Polskie Radio.

Animacja :

yt

Sekrety "Rolki sztokholmskiej"

pap

Prezentacji towarzyszyć będzie również bogato ilustrowana publikacja w języku polskim i angielskim.

Oprac., komisarz wystawy: Marta Zdańkowska (kustosz zbiorów rysunku, Zamek Królewski w Warszawie – Muzeum)

Współpraca: dr Tomasz Mleczek

Komisarz organizacyjny: Anna Małecka

Projekt scenografii: dr hab. Barbara Kowalewska, dr hab. Monika Rzepiejewska (Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie)

Scenariusz i realizacja ścieżek dźwiękowych: Janusz Kukuła, Andrzej Brzoska (Teatr Polskiego Radia)

Koordynator Roku Wazowskiego 2019: dr Mariusz Klarecki

Wystawa czynna w godzinach otwarcia Zamku:

wtorek−czwartek, sobota 10.0018.00

piątek 10.0020.00

niedziela 11.0018.00

UWAGA!

9 i 10 marca zwiedzający wystawę otrzymają w kasie Zamku bezpłatny bilet na wystawę "Znaki wolności. O trwaniu polskiej tożsamości narodowej" ważny do 31 marca 2019 r.

Atrakcje towarzyszące finisażowi wystawy:

10 marca 2019 r. – Szwedzi i Finowie wierni Zygmuntowi III na uchodźstwie w Rzeczypospolitej – wykład z cyklu Rok Wazowski

10 marca 2019 r. – Koncert towarzyszący wystawie Król się żeni! "Rolka sztokholmska" – skarb Zamku Królewskiego w Warszawie



Ostatnie wejście godzinę przed zamknięciem

Bilety w cenie 10 zł (normalny), 5 zł (ulgowy) i 1 zł (dzieci w wieku 7−16 lat) dostępne w kasie Zamku oraz online

Bilety dla osób zwiedzających Trasę Zamkową lub wystawę Znaki wolności. O trwaniu polskiej tożsamości narodowej w cenie 5 zł (normalny) i 1 zł (ulgowy)

W środy wystawa dostępna bezpłatnie w ramach biletu ewidencyjnego na Trasę Zamkową

UWAGA!

Ze względu na uwarunkowania architektoniczne wystawa nie jest dostosowana do zwiedzania przez osoby poruszające się na elektrycznych wózkach inwalidzkich.

Za utrudnienia przepraszamy.


waza

Patroni wystawy

tvh logtvk logams logopl log

Patroni Zamku

POLSKIE RADIO

prd log

tvp3 log

STOLICA

la vie mag log

Dokumenty do pobrania