Rok Niepodległości

 
       
  • Rocznica podpisania porozumień sierpniowych, demonstracja w Lubinie. Na zdj. dramatyczna akcja ewakuacji śmiertelnie rannego Michała Adamowicza, 31 sierpnia 1982
  • Piłsudski ze swym sztabem przed Pałacem w Kielcach
  • Plaża w  Gdyni Orłowie, 1935 r. (ze zbiorów Muzeum Miasta Gdyni)
  • Jacek Malczewski, Polonia, 1918, Muzeum Narodowe w Kielcach, fot. ze zbiorów Muzeum Narodowego w Kielcach..jpg
  • Maksymilian Gierymski, Patrol powstańczy, 1873, Muzeum Narodowe w Warszawie, fot. P. Ligier..jpg
  •  

Znaki Wolności. O trwaniu polskiej tożsamości narodowej

listopad 2018 – 31 marca 2019 r.

Ekspozycja, realizowana w ramach wieloletniego Programu "Niepodległa", ma z jednej strony zawierać przesłanie ideowe o naszej przeszłości, a z drugiej strony tworzyć emocje u zwiedzających. Wystawa pozwoli zwiedzającym dotknąć sedna najważniejszych wydarzeń historycznych, począwszy od epopei Legionów Polskich, a kończąc na politycznym przełomie 1989 r. Prezentacja pomyślana została jako refleksja nad istotą narodowej tożsamości i walką o zachowanie polskości, określonej przez poczucie narodowej wspólnoty względem historii, tradycji kulturowej, języka i religii. Ekspozycja ma uzmysłowić zwiedzającym, że proces odzyskiwania państwowej suwerenności wymagał od zaangażowanych osób i społeczności odwagi, determinacji, ofiar i walki posuniętej do granic heroizmu.

znaki wolności

Główną oś problemową wystawy stanowić więc będzie ujęta chronologicznie historia walki o niepodległość, obrony i umacniania narodowej tożsamości w latach 1914–1989. Na prezentację złoży się ponad 500 dzieł sztuki polskiej: obrazy, rzeźby, rysunki, grafiki, instalacje i filmy oraz fotograficzny materiał dokumentalny. Strukturę ekspozycji wyznaczać będą przygotowane przez wybitnych historyków omówienia poszczególnych etapów narodowych dziejów i przedstawionych faktów historycznych.

Strukturę artystyczną pokazu stworzą arcydzieła polskiej sztuki – obrazy Jana Matejki, Jacka Malczewskiego i Maksymiliana Gierymskiego, a także prace artystów współczesnych, odnoszące się do konkretnych wydarzeń historycznych, społecznych ruchów i ludzkich postaw. Głównym narratorem wystawy będzie Jan Matejko, postrzegany nie tylko jako wybitny malarz, ale także jako Norwidowy dziejopis, wnikliwie zaglądający „epokom w głąb” i proroczo przewidujący nadchodzące zdarzenia. Wehikułem umożliwiającym przedstawienie ludzkich doświadczeń będą utrwalone w dokumentalnych fotografiach twarze uczestników historycznych zdarzeń i ich osobiste świadectwa – fragmenty listów, pamiętników, zapisków i wspomnień.

Pokazane zostaną wizerunki i przytoczone świadectwa „ojców założycieli” suwerennej Polski – Józefa Piłsudskiego, Romana Dmowskiego i Ignacego Paderewskiego w pierwszym rzędzie, ale także notacje przeżyć zwykłych ludzi i szeregowych żołnierzy, którzy przyczynili się do odzyskania po latach niewoli polskiej niezawisłości, byli świadkami heroizmu walk, ponoszonych ofiar i doznanej zagłady.

Arcydzieła malarstwa traktowane będą na wystawie jako ponadczasowe znaki ideowych i etycznych wyborów indywidualnych i zbiorowych oraz powtarzających się sytuacji historycznych. Podstawowym założeniem ekspozycji jest konfrontacja materiału filmowego i fotograficznego z dziełem sztuki. Na styku historycznego dokumentu i interpretujących dziejowe fakty obrazów, rzeźb, rysunków i instalacji można odczytać znaki czasu.

W powstającym dialogu na plan pierwszy wychodzą konkretne cechy jednostek i całych zbiorowości, ich prawość lub nikczemność, bohaterstwo lub tchórzostwo, konformizm lub poświęcenie. Zewnętrzny opis zdarzeń przeobraża się w symbole ludzkich postaw i moralnych wyborów, w znaki idei. Znaki czasu zyskują znaczenie znaków wolności lub znaków zniewolenia. Prezentowane na wystawie ścieżki dźwiękowe będą miały charakter autorski, powstaną jako montaże fragmentów audycji z archiwum Polskiego Radia. Nagrania dokumentalne ważnych wydarzeń historycznych przeplatać się będą z muzyką lat 70. i 80. ubiegłego stulecia. Muzyka rockowa i bluesowa tamtych lat stała się enklawą nadziei i wolności młodego pokolenia. Stała się jednym ze znaków wolności. Włączone w tkankę wystawy filmy i prezentacje audiowizualne również będą stanowić oryginalną interpretację rzeczywistości historycznej.


Komisarze:

dr hab. Irena Kossowska (profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu)
dr Łukasz Kossowski (starszy kustosz Muzeum Literatury w Warszawie)


Uwaga! Zapraszamy do udziału w konkursie fotograficznym związanym z wystawą.

logotyp

PATRONAT NARODOWY PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ANDRZEJA DUDY
W STULECIE ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI

np

logo

SFINANSOWANO ZE ŚRODKÓW MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO W RAMACH PROGRAMU WIELOLETNIEGO NIEPODLEGŁA NA LATA 2017-2021

logo zkww

.

logo mon

logo mwp

logo ml

PARTNERZY WYSTAWY

Leszek Dulik

PR

lebenstein

shalom

PLAKAT WYSTAWY DO POBRANIA

Dokumenty do pobrania